قلیان از ظرف آب، ستون دود، مشعل و شلنگ یا لوله تشکیل می شود. حرارت ذغال در بخش بالایی قلیان، منجر به ایجاد دود تنباکو شده و با مکش فرد، دود پس از عبور از آب، از طریق شلنگ به ریه فردی که قلیان می کشد، منتقل می شود.

بسیاری از مردم بر این باورند که استعمال قلیان خطر کمتری نسبت به سیگار دارد، اما با توجه به گزارش ارسال شده در وب سایت بهداشت دانشگاه هاروارد در مارس ۲۰۰۸، با عنوان «نامه ی بهداشت روانی هاروارد» نشان می دهد که قلیان نه تنها به اندازه سیگار اعتیاد آور است؛ بلکه به دلیل شیوه استعمال، بسیار مضر تر از سیگار است.

کسانیکه قلیان می کشند، در هر دم و بازدم، دود بسیار زیادی را با نفس های عمیق تری نسبت به هر پوک به سیگار، فرو می دهند که ممکن است تا یک ساعت نیز به طول بیانجامد.

مرکز پیشگیری و کنترل بیماری های آمریکا (CDC)، مقدار دود استنشاق شده در هر مرتبه قلیان کشیدن را برابر با ۱۰۰ الی ۲۰۰ نخ سیگار تخمین زده است.

عوارضی که پس از استعمال قلیان ایجاد می گردند:

● سرطان

دود تنباکویی که بر اثر حرارت ذغال ایجاد می گردد، حاوی بسیاری از مواد سرطان زا است و مصرف کنندگان قلیان به اندازه ی افراد سیگاری در معرض ابتلا به سرطان دهان، ریه، گلو، مری و مثانه هستند. برخی از افرادی که قلیان می کشند ادعا می کنند که دودی را فرو نمی دهند اما بر اساس تحقیقات انجمن سرطان امریکا، این افراد مستعد ابتلا به سرطان دهان هستند، چنانچه که تحریک مزمن لبها، زبان و دهان، در نتیجه ی قرار گرفتن در معرض سموم تنباکو، خطر ابتلا به سرطان های دهانی را افزایش می دهد.

● بیماری های عفونی

لوله ی قلیان به گونه ای طراحی شده که بصورت مشترک مورد استفاده قرار می گیرد. در حالیکه بیشتر چایخانه ها و رستوران ها سری های یکبار مصرف را در اختیار مصرف کنندگان قرار می دهند، اما برخی از افراد با استفاده نکردن از آن ها شانس ابتلا به بیماری های عفونی را در خود افزایش می دهند. علاوه بر این ممکن است قلیان ها پس از هر بار مصرف شسته و تمیز نشوند و مورد استفاده گروه دیگری قرار گیرند و سبب شیوع بیماری های عفونی از قبیل هپاتیت، سل و مشکلات پوستی مانند تب خال شوند.

● اعتیاد

تنباکوی قلیان حاوی نیکوتین است. همان ماده مخدر اعتیاد آوری است که در سیگار وجود دارد. تجربه ی خوشایندی که با مصرف نیکوتین و تمایل به ادامه ی آن به فرد دست می دهد، در مصرف قلیان نیز مشاهده می شود. نیکوتین بر شیمی مغز تاثیر گذاشته و خلق و خوی انسان را تغییر می دهد. افزایش وابستگی روحی و جسمی به نیکوتین سیگار و قلیان باعث می شود نشانه هایی مانند هوس، تحریک پذیری، سردرد، خوابالودگی و عصبانیت، در صورت توقف مصرف در فرد بروز کند.

● قلب و بیماری های ریوی

دود توتون و تنباکوی قلیان و سیگار حاوی مواد سمی بسیاری است که می تواند آسیب های عروقی، خونی، انسداد شرایین و بیماری های قلبی را منجر شود. افراد سیگاری و کسانی که قلیان مصرف می کنند، همچنین در معرض بیماری های ریوی نیز هستند. بیماری های قلبی یکی از بزرگترین عوامل مرگ و میر در آمریکا شناخته شده اند و سیگار، عامل اصلی بروز این بیماری ها است. انجمن سرطان آمریکا هشدار داده است که دود سیگار بخاطر تاثیر منفی بر قلب و آسیب شدید به ریه ها، خطرناک ترین عامل بروز بیماری های عروقی و ریوی به شمار می رود.

● خطرات دود برای زنان باردار و نوزادان

زنان بارداری که قلیان مصرف می کنند خود و نوزاد خود را در معرض خطراتی همچون سقط جنین، زایمان زودرس و زایمان جنین مرده قرار می دهند. همچنین نوزادانی نیز که زنده به دنیا می آیند، به هنگام تولد با مشکلاتی مانند وزن کم، بیماری های تنفسی و سندرم مرگ ناگهانی، مواجه هستند.

به گفته انجمن سرطان آمریکا، شیر مادرانی که قلیان و سیگار مصرف می کنند، حاوی نیکوتین و سایر سموم این دودهای خطرناک است. وجود چنین سموم و مواد خطرناکی در شیر مادر، منجر به افزایش ضربان قلب، اسهال، استفراغ و بی خوابی نوزاد می شود.

اکنون که با خطرات قلیان آشنا شده اید، بد نیست قبل از استعمال دود آن، مضراتش را هم در نظر بگیرید. این مطلب را بین دوستان خود به اشتراک گذاشته و آنها را نیز از خطرات قلیان و سیگار آگاه کنید.