چطور برخی
از دانش آموزان با وجود داشتن هدف، نتایجی که می خواهند نمی آورند؟
بدرستی
رمز موفقیت دانش آموزانی که هدف دارند، درچیست؟
یادگیری
مهارت هدف گزینی و هدفمند بودن تا چه اندازه در کسب موفقیت تحصیلی در امتحانات و یا
کنکور موثر است؟
چطور می
توانید با نوشتن هدفهایتان به خودتان آماده باش بدهید(1)؟
در یک
کارگاه مشاوره ی گروهی،تعدادی از دانش آموزان می گفتند: آقای یزدزاد، با وجود اینکه
برای خودمان هدف تعیین کردیم، اما به نتایجی که می خواستیم نرسیدیم.
به این
دانش آموزان گفتم که هیچ چیز ناامید کننده تر از این نیست که شما بدون آشنایی به
قوانین بازی مورد نظر، بدون داشتن هدف و مقصود و مهارت لازم برای انجام بازی، سعی
کنید بازی نمایید.
می خواهم
در این مقاله یکی از قوانین بازی، که داشتن هدف است را به شما نشان دهم. برای
موفقیت در امتحانات یا کنکور، تعیین هدف، تمرکز روی نتیجه ی کار، و داشتن تصویری
روشن از آنچه دنبالش هستید می تواند باعث تحقق رویاهای شما شود. البته نخستین گام
این است که هدف خود را بنویسید.
هدفها
نتیجه ی مطلوبی است که رفتار شما در جهت آن هدایت می شود. هدفها نه فقط جهت و نتیجه
رفتارتان را معین می کند، بلکه در صورت جذابیت، انگیزه رسیدن به نتیجه را در شما
بوجود می آورند.
برای
موفقیت، داشتن هدف لازم است ولی کافی نیست. بسیاری از اوقات شما هدفی را در قالب
عباراتی بیان می کنید، این گونه هدفها لفظی اند که خیلی از شما در همین جا متوقف می
شوید که یکی از اشکالات مهارتی شماست.
از طرفی
دانش آموزانی که فقط هدف لفظی دارند، بعد از گذشت زمان تاثیر هدفشان از بین می رود
و آن را فراموش می کنند. هدفهای لفظی زمانی به قوت خود باقی می مانند که در عمل و
رفتار دانش آموز دیده شوند، آن وقت به هدفهای واقعی تبدیل می
شوند.
هدفها در
معرض تغییر قرار می گیرند. تغییر هدفها، در نتیجه ی کار و تجربه با هدفها، و تحت
تاثیر عوامل و انگیزه های درونی و بیرونی صورت می گیرد؛ مثلا، هدفهای درسی شما ممکن
است پس از چند هفته، بر اثر ارزیابی و بررسی عملکرد آموزشی، تغییر پیدا
کنند.
تغییر
هدف، تحت تاثیر عوامل و انگیزه های درونی شما، نتیجه ی تجربه با هدفهای شماست. این
تجربه هر اندازه موفقیت آمیز باشد احتمال بالا بردن سطح هدفها بیشتر است. برعکس،
اگر این تجربه با موفقیت همراه نباشد، احتمال پایین آمدن سطح هدفها بیشتر می
شود.همچنین، باید توجه داشت که تاثیر هدفها بر الگوهای رفتاری دانش آموزان به ندرت
پایدار می ماند
. از این
رو ، وقتی هدفها تاثیر خود را از دست می دهند، تغییر آنها ضرورت پیدا می
کند. همچنین، هدفهای دانش آموزان در واکنش و پاسخ به فشارها و نیروهای بیرونی
تغییر می کنند. این فشارها ممکن است از جانب گروه دوستان همسالان، رسانه ها،
خانواده و یا مشاورین اعمال شود. پس هدفها رهنمودهای ایستا و غیرقابل انعطاف
نیستند، بلکه پویا و تغییرپذیرند. آنها بر اثر تجربه و ارزشیابی، فشار نیروها
و انگیزه های درونی و بیرونی دستخوش تغییر و تحول می شوند.
برای
سودمندی بیشتر هدفها، آنها باید از چند ویژگی یا ملاک برخوردار باشند. این
ملاکها عبارت اند از:
1-
هدفها باید مشخص باشند.
2-
هدفها باید سنجش پذیر باشند.
3-
هدفها باید دست یافتنی باشند.
4-
هدفها باید واقعی باشند.
5-
هدفها باید دارای زمان باشند(2) .
